Kaçak kuyular, vahşi sulama ve yanlış kullanım suyun geleceğini tehdit ediyor.
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Genel Merkez Denetleme Kurulu Üyesi Hasan Kuru tarafından hazırlanan “Büyük Menderes Havzasının (Aydın) Su Varlığı ve Sürdürülebilirliğinin Değerlendirilmesi” raporu, Aydın ve çevresindeki su kaynaklarının ciddi risk altında olduğunu ortaya koydu. Rapor, tarımsal sulama başta olmak üzere yanlış kullanım, kaçak kuyular ve yetersiz altyapı nedeniyle suyun hızla tükendiğine dikkat çekti.
Rapora göre havzada tarımsal, evsel ve sanayi amaçlı açılan kaçak yeraltı su kuyularının kontrolsüz kullanımı, madencilik faaliyetlerinin doğa ve su kaynaklarına verdiği zarar, sanayi ve enerji yatırımlarında yeterli etki değerlendirmesi yapılmaması en büyük sorunlar arasında yer alıyor.
2025 yılında normal koşullarda 3 milyar 540 milyon m³ olan toplam su potansiyelinin, 2041’de çok şiddetli kuraklıkta 1 milyar 337 milyon m³’e düşmesi bekleniyor. Bu, yaklaşık yüzde 64’lük bir kayıp anlamına geliyor.
Aydın’daki barajlarda 26 Haziran 2025 itibarıyla toplam aktif hacim 1 milyar 12 milyon m³ iken, doluluk oranı yüzde 35 seviyesinde kaldı. Tarımsal sulama, kentteki toplam su kullanımının yüzde 42’sini oluşturuyor ve bunun büyük kısmı hâlâ salma sulama yöntemiyle yapılıyor. 2022 yılında DSİ sulamalarında kullanılan 975 bin dekar alanın 963 bin dekarı salma sulama yöntemiyle sulandı.
Rapor, sürdürülebilirlik için acil eylem planları öneriyor. Bunlar arasında vahşi sulamadan vazgeçilmesi, geri dönüşüm ve arıtma sistemlerinin yaygınlaştırılması, kaçak kuyuların tespit edilerek kapatılması, sektörlere göre su tahsis sınırlarının getirilmesi ve suyun yeniden kullanımının zorunlu hale getirilmesi bulunuyor. Hasan Kuru, “Suyun yokluğuyla sınanmadan yaşam kaynağımız olan suyu koruyalım” çağrısında bulundu.